上博简《孔子诗论》释解 #mDeA >b
#mDeA >b
张金良 #mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
凡 例 #mDeA >b
#mDeA >b
一、释文在《上海博物馆藏战国楚竹书》的基础上,吸收学界正式发表的一些文字考释方面的成果写成,简序一仍旧贯。直接采用通行简体字,个别需说明的字则采用隶古定的办法。 #mDeA >b
#mDeA >b
二、原简文中表示章、句、合文、重文的符号不标出,合文直接释出。 #mDeA >b
#mDeA >b
三、拟补的缺文用[ ]表示。 #mDeA >b
#mDeA >b
四、题目中的“解”字是指对于简文中出现的篇目,都根据《诗论》的评语加以解说,有需要解释的,则展开讨论,不然则采取断章取义的办法。 #mDeA >b
#mDeA >b
五、每一简都用意译的办法翻译成白话,写在“简文大意”之后,以供参考。 #mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
释 文 #mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
第一简 #mDeA >b
#mDeA >b
行此者其有不王乎?孔子曰:“《诗》亡隐志,乐亡隐情,文亡隐音。” #mDeA >b
#mDeA >b
第二简 #mDeA >b
#mDeA >b
时也,文王受命矣。《颂》,旁德也,多言後。其乐安而迟,其歌申而引,其思深而远。至矣!《大雅》,盛德也,多言 #mDeA >b
#mDeA >b
第三简 #mDeA >b
#mDeA >b
也,多言戁而怨怼者也。衰矣!小矣!《邦风》,其纳物也溥,观人俗焉,大敛材焉。其言文,其声善。孔子曰:“唯能夫 #mDeA >b
#mDeA >b
第四简 #mDeA >b
#mDeA >b
曰:“《诗》其犹旁門,与残民而豫之,其用心也将何如?”曰:“《邦风》是也。”“民之有戚患也,上下之不和者,其用心也将何如?” #mDeA >b
#mDeA >b
第五简 #mDeA >b
#mDeA >b
是也。”“有成功者何如?”曰:“《颂》是也。”《清庙》,王德也,至矣!敬宗廟之礼,以为其本;秉文之德,以为其业,“肃雝 #mDeA >b
#mDeA >b
第六简 #mDeA >b
#mDeA >b
多士,秉文之德。”吾敬之。《烈文》曰:“乍竞唯人,不显唯德。呜乎!前王不忘。”吾悦之。“昊天有成命,二后受之。”贵且显矣!《颂》 #mDeA >b
#mDeA >b
第七简 #mDeA >b
#mDeA >b
怀尔明德。”曷?诚谓之也。“有命自天,命此文王。”诚命之也。信矣!孔子曰:“此命也夫!文王虽欲也,得乎?此命也。” #mDeA >b
#mDeA >b
第八简 #mDeA >b
#mDeA >b
《十月》善諀言。《雨无正》、《节南山》,皆言上之衰也,王公耻之。《小旻》多疑,疑言不中志者也。《小宛》其言不恶,少有悸焉。《小弁》、《巧言》则言谗人之害也。《伐木》 #mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
#mDeA >b
第九简 #mDeA >b
#mDeA >b
实咎於己也。《天保》其得禄蔑疆矣!儧寡德故也。《祈父》之责,亦有以也。《黄鸟》,则困而欲反其故也。多耻者,其防之乎?《菁菁者莪》,则以人益也。《裳裳者华》,则 #mDeA >b
#mDeA >b
第十简 #mDeA >b
#mDeA >b
《关雎》之攺、《樛木》之时、《汉广》之智、《鹊巢》之归、《甘棠》之报、《绿衣》之思、《燕燕》之情,曷?曰:“童而皆賢於其初者也。《关雎》以色喻於礼。 #mDeA >b
#mDeA >b
第十一简 #mDeA >b
#mDeA >b
情爱也。《关雎》之攺,则其思溢矣。《樛木》之时,则以其禄也。《汉广》之智,则知不可得也。《鹊巢》之归,则丽诸 #mDeA >b
#mDeA >b
第十二简 #mDeA >b
#mDeA >b
好,反纳於礼,不亦能攺乎?《樛木》,福斯在君子,不 #mDeA >b
#mDeA >b
第十三简 #mDeA >b
#mDeA >b
[不求不]可得,不攻不可能,不亦知艰乎?《鹊巢》出以百两,不亦有丽乎?《甘[棠》] #mDeA >b
#mDeA >b
第十四简 #mDeA >b
#mDeA >b
两矣!其四章则喻矣!以琴瑟之悦,凝好色之愿;以钟鼓之乐 #mDeA >b
#mDeA >b
第十五简 #mDeA >b
#mDeA >b
及其人,敬爱其树,其报厚矣!《甘棠》之爱,以召公 #mDeA >b
#mDeA >b
第十六简 #mDeA >b
#mDeA >b
召公也。《绿衣》之忧,思故人也。燕燕之情,以其笃也。孔子曰:吾以《葛蕈》得是初之志。民性固然,见其美,必欲返其本,夫葛之见歌也,则 #mDeA >b
#mDeA >b
第十七简 #mDeA >b
#mDeA >b
《东方未明》有悡词。《将仲》之言,不可不畏也。《扬之水》其爱妇悡。《采葛》其爱妇[惄]。 #mDeA >b
#mDeA >b
第十八简 #mDeA >b
#mDeA >b
因《木瓜》之报,以喻其怨者也。《杕杜》,则情喜其至也。 #mDeA >b
#mDeA >b
第十九简 #mDeA >b
#mDeA >b
溺志,既曰“天也”。犹有怨言。《木瓜》有藏愿而未得达也。交 #mDeA >b
#mDeA >b
第二十简 #mDeA >b
#mDeA >b
币帛之不可去也。民情固然,其隐志必有以喻也。其言有所载。而后纳,或前之,而后狡人不可触也。吾以《杕杜》得雀 #mDeA >b
#mDeA >b
第二十一简 #mDeA >b
#mDeA >b
贵也,《将大车》之嗸也,则以为不可如何也。《湛露》之溢也,其蹉跎与?孔子曰:“《宛丘》吾善之。《猗嗟》吾喜之。《肺嵝胖!段耐酢肺崦乐G